Heydər Əliyev
Heydər Əlirza oğlu Əliyev (10 may 1923, Naxçıvan – 12 dekabr 2003, Klivlend, Ohayo) — Azərbaycanın görkəmli dövlət və siyasi xadimi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti (1993–2003), müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin ideoloji və siyasi əsaslarını qoyan milli lider.[1]
| Heydər Əliyev | |
 Müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu | |
| Orijinal adı | Heydər Əlirza oğlu Əliyev |
| Doğum tarixi | 10 may 1923 |
| Doğum yeri | Naxçıvan, Naxçıvan MSSR |
| Vəfat tarixi | 12 dekabr 2003 |
| Milliyyəti | Azərbaycanlı |
Həyatı və Təhsili
redaktəHeydər Əliyev 1923-cü il mayın 10-da Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki ADNSU) Memarlıq fakültəsində təhsil almışdır. Lakin müharibənin başlaması onun təhsilini yarımçıq qoymuşdur.[2]
Siyasi Fəaliyyəti
redaktəSovet Dövrü (1969–1982)
redaktə1969-cu il iyulun 14-də Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilmişdir. Onun rəhbərliyi dövründə Azərbaycanda sənaye, kənd təsərrüfatı və mədəniyyət sürətlə inkişaf etmiş, Bakı Metropoliteni genişləndirilmiş və çoxsaylı zavodlar istifadəyə verilmişdir.
Müstəqillik Dövrü (1993–2003)
redaktə1993-cü ilin iyununda xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev, 15 iyunda Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilmişdir. Bu tarix Azərbaycan tarixinə "Milli Qurtuluş Günü" kimi daxil olmuşdur.[3]
Əsas Nailiyyətləri
redaktə- Əsrin Müqaviləsi: 1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanan neft müqaviləsi ilə Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyinin əsası qoyuldu.[4]
- Dövlət Quruculuğu: 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası qəbul edildi.
- Mədəniyyət və İncəsənət: Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi möhkəmlənməsi və milli-mənəvi dəyərlərin qorunması istiqamətində mühüm fərmanlar imzaladı.
İrsi
redaktəHeydər Əliyevin vəfatından sonra onun adını daşıyan Heydər Əliyev Fondu və Heydər Əliyev Mərkəzi ölkənin mədəni və sosial həyatında mühüm rol oynayır. Hər il 10 may tarixində Azərbaycanda və müxtəlif ölkələrdə onun xatirəsi ehtiramla anılır.
Mənbə
redaktəXarici keçidlər
redaktə- ↑ Azərbaycan Respublikasının Prezidenti: Heydər Əliyev bioqrafiyası
- ↑ Heydər Əliyev Mərkəzi: Heydər Əliyev İrsi
- ↑ Reuters: Azerbaijan's late leader remembered
- ↑ BP Azerbaijan: Əsrin Müqaviləsi haqqında