Heydər Əliyev: Redaktələr arasındakı fərq

Sanarxiv saytından
Naviqasiyaya keç Axtarışa keç
[yoxlanılmış versiya][yoxlanılmış versiya]
Redaktənin izahı yoxdur
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb-redaktə Təkmilləşdirilmiş mobil redaktə
Rimas (müzakirə) tərəfindən edilmiş 135 nömrəli redaktə geri qaytarıldı
Teqlər: Geri qaytarma Mobil redaktə Mobil veb-redaktə Təkmilləşdirilmiş mobil redaktə
 
(Eyni istifadəçi tərəfindən edilmiş bir ara dəyişiklik göstərilmir)
(Fərq yoxdur)

Səhifənin 15:55, 2 fevral 2026 tarixinə olan son versiyası

Heydər Əliyev

Müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu
Orijinal adı Heydər Əlirza oğlu Əliyev
Doğum tarixi 10 may 1923
Doğum yeri Naxçıvan, Naxçıvan MSSR
Vəfat tarixi 12 dekabr 2003
Milliyyəti Azərbaycanlı


Heydər Əlirza oğlu Əliyev (10 may 1923, Naxçıvan – 12 dekabr 2003, Klivlend, Ohayo) — Azərbaycanın görkəmli dövlət və siyasi xadimi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti (1993–2003), müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin ideoloji və siyasi əsaslarını qoyan milli lider.[1]

Həyatı və Təhsili

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Heydər Əliyev 1923-cü il mayın 10-da Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki ADNSU) Memarlıq fakültəsində təhsil almışdır. Lakin müharibənin başlaması onun təhsilini yarımçıq qoymuşdur.[2]

Siyasi Fəaliyyəti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Sovet Dövrü (1969–1982)

[redaktə | vikimətni redaktə et]

1969-cu il iyulun 14-də Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilmişdir. Onun rəhbərliyi dövründə Azərbaycanda sənaye, kənd təsərrüfatı və mədəniyyət sürətlə inkişaf etmiş, Bakı Metropoliteni genişləndirilmiş və çoxsaylı zavodlar istifadəyə verilmişdir.

Müstəqillik Dövrü (1993–2003)

[redaktə | vikimətni redaktə et]

1993-cü ilin iyununda xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev, 15 iyunda Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilmişdir. Bu tarix Azərbaycan tarixinə "Milli Qurtuluş Günü" kimi daxil olmuşdur.[3]

Əsas Nailiyyətləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Əsrin Müqaviləsi: 1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanan neft müqaviləsi ilə Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyinin əsası qoyuldu.[4]
  • Dövlət Quruculuğu: 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası qəbul edildi.
  • Mədəniyyət və İncəsənət: Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi möhkəmlənməsi və milli-mənəvi dəyərlərin qorunması istiqamətində mühüm fərmanlar imzaladı.

Heydər Əliyevin vəfatından sonra onun adını daşıyan Heydər Əliyev Fondu və Heydər Əliyev Mərkəzi ölkənin mədəni və sosial həyatında mühüm rol oynayır. Hər il 10 may tarixində Azərbaycanda və müxtəlif ölkələrdə onun xatirəsi ehtiramla anılır.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti: Heydər Əliyev bioqrafiyası
  2. Heydər Əliyev Mərkəzi: Heydər Əliyev İrsi
  3. Reuters: Azerbaijan's late leader remembered
  4. BP Azerbaijan: Əsrin Müqaviləsi haqqında